Sổ tay Thích Học Toán

Nhặt lại từ blog cũ.
Ai cũng đã từng thắc mắc, tại sao vạn vật thì hấp dẫn nhau mà hành tinh của chúng ta vẫn nhởn nhơ quay quanh chứ không bị hút tịt vào mặt trời.

Cụ Nhiêu Tân nghĩ mãi mới ra. Cụ còn nhân thể nghĩ ra cái gọi calculus. May có cụ, không thì toàn thể các nhà toán học Mỹ sẽ đói nặng, không biết dạy cái gì. Bạn không biết chứ calculus thực ra là cần câu lươn. Nhưng vì có máu nghệ sĩ, cụ đã viết toàn bộ quyển principia với ngôn ngữ thuần túy hình học phẳng, tuyệt nhiên không trộn tí calculus nào.

Chẳng hạn cụ vẽ cái quạt như ở trên. Trục quạt O là mặt trời. Các điểm A, B, C … mô tả quĩ đạo của hành tinh quay quanh mặt trời. Nhận xét của cụ Nhiêu Tân là diện tích quét của nan quạt OA trong một đơn vị thời gian là không đổi. Vì diện tích này là không đổi, hành tinh kia khó mà tiến quá gần vào với mặt trời.

Cụ lý luận như thế này : trong một tích tắc, hành tinh nhỏ bé chuyển động từ A đến B. Nếu không có lực hấp dẫn của mặt trời, nó sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều để đến điểm c nhỏ vào tích tắc tiếp theo. Ở đây B là trung điểm của đoạn Ac cho nên hai tam giác OAB và OBc có diện tích bằng nhau.

Tuy nhiên, vì lực hấp dẫn của mặt trời, trong thực tế, hành tinh nhỏ bé không di chuyển tới c nhỏ, mà lại di chuyển tới điển điểm C to. Vec tơ cC thể hiện ảnh hưởng của lực hấp dẫn của mặt trời vào thời điểm mà hành tinh còn ở điểm B, cho nên nó song song với OB. Vì vậy diện tích của hai tam giác OBc và OBC là bằng nhau. Đọc tiếp »

Segalen không phải là một nhà văn được nhiều người biết đến. Dòng văn học lữ hành phương Tây, tiêu biểu là Loti, có xu hướng mô tả Phương Đông như một mảnh đất đầy hứa hẹn để phát triển kinh tế du lịch. Có lẽ chính vì Segalen không viết những gì người ta mong đợi ở một nhà văn lữ hành mà ông ít được biết đến. Nhưng số ít những người biết ông lại rất yêu văn ông, và đặc biệt yêu René Leys.

Những người thích đi là những người muốn khám phá những mảnh đất khác, những con người khác. Nhưng hiểu người khác và sống cuộc sống của họ thật khó làm sao. Dù có mở lòng đến đâu, mình vẫn là mình còn người ta vẫn là người ta.

Sách bạn đang cầm trên tay là quyển nhật ký hư cấu của Victor Segalen ghi lại những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của René Leys trong bối cảnh một triều đại Mãn Thanh suy tàn. Chàng trai trẻ Leys có những tố chất mà Segalen không có để thâm nhập vào thế giới
quyền quý Mãn Thanh. Để thực hiện giấc mơ của mình là vào tử cấm thành, quan sát thâm cung từ bên trong, Segalen tự đặt mình vào vai của Leys bằng liệu pháp tưởng tượng. Làm như vậy Segalen không ngờ rằng sống một cuộc sống khác theo lời kể của người khác là một quá trình đầy rủi ro và nguy hiểm, cho cả người nghe và người kể chuyện.

Khi đọc quyển sách này, bạn đang tự đặt mình vào vai của Segalen, người tự đặt mình vào vai Leys để khám phá thế giới Mãn Thanh qua hai lần liệu pháp tưởng tượng. Một chút rủi ro nguy hiểm còn lại, bạn hãy lấy nó làm niềm vui.

NXB Trẻ sẽ cho ra mắt năm quyển sách đầu tiên của tủ sách Cánh cửa mở rộng vào ngày 11/11/11 sắp tới. Trong quá trình thai nghén, tủ sách này đã nhận được sự hỗ trợ của rất nhiều bạn bè. Xin đặc biệt cảm ơn anh Nam An và anh Đàm Thanh Sơn. Phan Việt đã giới thiệu hai quyến sách khác trong số năm quyển này, ở đây và ở đây.

Bản dịch Nils được sử dụng là bản của cố dịch giả Hoàng Thiếu Sơn. Đây có lẽ là cuốn sách đã có dấu ấn lớn nhất trong ký ức niên thiếu của tôi. Nó cũng là cuốn sách duy nhất mà tôi đã đọc cả bản tiếng Việt (cho mình), bản tiếng Pháp (cho Hin) và bản tiếng Anh (cho Cécile).

Lời giới thiệu cho “Những cuộc phiêu lưu kỳ thú của Nils” của Selma Lagerlof.

Nils là một đứa trẻ hư, hay bắt nạt súc vật và những sinh linh yếu ớt hơn mình. Cũng vì thế mà Nils bị trừng phạt; bị biến thành người tý hon cho các con vật bắt nạt. Không còn lựa chọn, Nils ra đi trên lưng những con ngỗng trời ngao du vòng quanh đất nước Thụy Điển. Chính những con ngỗng trời đã dạy cho Nils tính nhân hậu và lòng dũng cảm, trước khi quay lại cuộc sống bình thường.

“Những cuộc phiêu lưu kỳ thú của Nils” là một tác phẩm kinh điển của Selma Lagerlof. Sách viết cho trẻ nhỏ nhưng có khả năng thức tỉnh cho cả những người không còn trẻ nữa.